James Haught
Święty koszmar


A. Dominiczak
Bez miłosierdzia


P. L. Williams Watykan zdemaskowany

B. Russell
Religia i nauka


B. Devos
Byłem w Opus Dei


Ch. Hitchens
Misjonarska miłość


EL Szaddaj
Sprzeczności w Biblii


[ Video-racje ]
[ Errata - polemiki ]
[ Migiem - tygodnik ]
[ Po namyśle - miesięcznik ]

WE WSPÓŁPRACY Z [ Free Inquiry ]


NOWE PISMO HUMANISTYCZNE - NUMER '0' - LIPIEC 2019

"Racje" są bezbożne i krytyczne, ale otwarte i przyjazne; popierają naukę i dążą do racjonalności, ale nie kosztem wrażliwości społecznej i moralnej. Są też ideowe i poszukujące, ale przede wszystkim są wolne: od religii i ideologii, od wierzeń i dogmatów, od mitów, zabobonów i przesądów, zwłaszcza gdy są wrogie swobodnej, twórczej i krytycznej refleksji - wolności, którą nasi amerykańscy przyjaciele i partnerzy nazywają "Free Inquiry". Na naszych stronach znajdziecie felietony, artykuły filozoficzne i publicystyczne oraz myśli i poglądy poprawne lub niepoprawne, jeśli tylko przemawiają za nimi poważne racje. Poważne nie oznacza, że stronić będziemy od humoru i satyry - i za nimi przemawiają poważne racje!

[ Więcej o "Racjach i o redakcji pisma ]

Tow. Humanistyczne Racjonalista.tv Kobiety i religia Nowe oświecenie Filozofuj! Racje - o nas Kontakt


MIGIEM

Tygodnik
w kwartalniku


Dlaczego państwo prawa?

Andrzej Dominiczak w rozmowie z prof. Anną Rakowską-Trelą

Prawo i Sprawiedliwość nie respektuje fundamentalnych zasad rządów prawa, co podoba się większości zwolenników tej formacji, ale również - o dziwo! - wielu ateistom i rzecznikom świeckości, którzy mylą rządy prawa z rządami prawników. Dlatego rozmawiamy. Bez zrozumienia bowiem, czym jest państwo prawa i dlaczego jest równie ważne jak państwo świeckie, nie obronimy naszych praw i wolności przed autorytarnymi rządami tronu i ołtarza.


Uwolnić media od polityków!!!

Polityka, nie tylko w Polsce, ale w Polsce ponad europejską miarę, jest domeną namiętności: żądzy władzy, pieniędzy, podziwu i emocji – głównie negatywnych – wynikających z frustracji tych namiętnych potrzeb. Nie może być inaczej. Zaspokojenie tych żądz musi przecież oznaczać, że jedni wygrają, a inni przegrają, co oznacza, że polityka nie może obyć się bez walki i to walki na śmierć i życie, ze wszystkimi, którzy tak lub inaczej tym potrzebom zagrażają. To nie tylko przeciwnicy polityczni, to również wszyscy, którzy próbują politykę racjonalizować, ludzie niepewni, bo nie oddani sercem i duszą tym, którzy tej władzy i pieniędzy pragną najbardziej; ludzie, którym prawda jest bliższa niż polityczni przyjaciele

[ Cały felieton ]



Pochwała demokratcznej nudy

Zewsząd płyną skargi na opozycję, a najbardziej na Schetynę, że jest niecharyzmatyczny, że nie ma pomysłów ani programu i dlatego PiS właściwie już wygrał jesienne wybory. To PiS podaje piłkę – lamentuje znajomy filozof – a opozycja tylko ją odbija. Krytykują nie tylko polityczni wrogowie, również sojusznicy. Czy słusznie? Czy oni - Schetyna i spółka - na te zarzuty zasługują? Czy tylko „odbijają piłkę”? Czy rzeczywiście jest tak, że PiS jest pełen inicjatywy, a opozycja nie ma pomysłów i co najwyżej reaguje na na to, co czyni przedsiębiorczy politycznie PiS? Otóż jest wprost przeciwnie!

[ cały komentarz ]



Praworządność: Komisja Europejska podejmuje nowe działania, aby chronić sędziów przed kontrolą polityczną w Polsce

Na podstawie doświadczeń zdobytych od 2014 r. i szczegółowych konsultacji prowadzonych od kwietnia bieżącego roku Komisja postanowiła dziś o podjęciu szeregu działań na rzecz dalszego umocnienia praworządności w UE.

[ Przeczytaj cały komikat ]



Nie mówcie im o wolności!

Sławomir Neumann, jeden z liderów Platformy Obywatelskiej zapowiada, że demokratyczna opozycja będzie walczyć o głosy zwolenników PiS: "będziemy ich przekonywać, że nie zabierzemy im żadnej socjalnej pomocy, ale damy więcej wolności. Czyli w sumie zyskają".

To gruby błąd! Oni nienawidzą wolności i pogardzają ludźmi, którzy wolność cenią i głoszą.

Wyniki badania CBOS z 2013 roku wykazały między innymi, że tylko 3 proc. Polaków ceni sobie wolność głoszenia własnych poglądów a 0.2 proc. (słownie: dwie dziesiąte procenta) możliwość udziału w demokratycznym życiu społeczno-politycznym.

[ cały komentarz ]



PO NAMYŚLE

Miesięcznik w kwartalniku

( sierpień )


Andrzej Dominiczak

Biskup na odwyk

Nie milknie Marek Jędraszewski (dalej Marek J. lub biskup). Mimo krytyki, a nawet potępienia, jakie płynie z kręgów ludzi światłych, a może właśnie pokrzepiony tą krytyką, biskup wciąż nawołuje do Bożej nienawiści wobec wszystkich, którzy działają mu na nerwy. Najpierw ogłosił publicznie, że jego, twoją i moją duszą, sercem i umysłem chce zawładnąć “tęczowa zaraza” - plaga, której istnienia nie potwierdzają źródła medyczne – po czym zaatakował edukatorów seksulanych i - jakby inaczej - "niebezpieczne ideologie gender i LGBT".


[ cały artykuł ]



Joanna Hańderek

Święty my naród

Święty my naród, święty lud. Chrystus narodów. Nasze wojny zawsze były szlachetne i wyzwoleńcze, a nasze wartości fundamentalne: Bóg-honor-ojczyzna od stuleci nadawały i wciąż nadają sens życiu i człowieczeństwu po polsku.


[ cały artykuł ]





Satyra polityczna!
Czy ma w Polsce prawo do istnienia?

Według encyklopedii PWN satyra to "kategoria ideowo-artystyczna określająca krytyczny, ośmieszający sposób przedstawienia rzeczywistości w utworze, polegający na celowej deformacji jej obrazu (karykatura, groteska); przejawia się w utworach o różnej przynależności gatunkowej". Oczywista jednak nie jest, o czym świadczy skandal czy może skandalik, jaki wybuchł po umieszczeniu przez Krystynę Jandę widocznego wyżej rysunku satyrycznego. Jego autor szydzi z tych wyborców PiS, którzy głosowali na tę partię tylko lub głownie dla pieniędzy. Nie napisał na ten temat moralitetu - stworzył rysunek satyryczny: karykaturalny, deformujący, ośmieszający, przyjęty z oburzeniem właśnie dlatego, ze jest taki, jak wymaga definicja satyry. Czy to znaczy, że Polacy, również z obozu liberalnego, w ogóle nie życzą sobie satyry?

Zapraszamy do obejrzenia i wysłuchanie rozmowy na temat satyry politycznej, jej granic i prawa istnienia z udziałem Joanny Hańderek, Bohdana Misiuny i Andrzeja Dominiczaka.


Komentarze bieżące na facebooku Racji.



NASZE BLOGI



OKRUCHY


Blog Joanny Hańderek



LISTY HUMANISTY

(ateisty, feministy, umiarkowanego scjentysty, ironisty, wolnościowego socjalisty ... :)


Blog Andrzeja Dominiczaka



KAIROS. DORADZTWO FILOZOFICZNE


Blog Justyny Smoleń-Starowieyskiej

LUNAMIGOTLIWA


Blog Bohdana Misiuny




Kultura polityczna


Marian Przełęcki - Przeciwnik - istota taka jak my

W swych "Medytacjach semantycznych" nad znaczeniem słów - tych, które „najgłębiej sięgają swą treścią w rzeczywistość ludzkiego życia” - Anna Wierzbicka proponuje nam taką oto „definicję” człowieka: „ludzie - istoty takie jak my”. I można się chyba zgodzić z tym, że - przy całej ''niedookreśloności - ta żartobliwa nieco odpowiedź trafnie chwyta potoczną intuicję językową. Istotniejsze jednak jest to, że wyraża ona jednocześnie ważną intuicję moralną. Zgodnie z tą definicją słowem „człowiek” określamy „kategorię istot, z którymi poczuwamy się do zasadniczej tożsamości”. „Samo to słowo - pisze autorka - jest jakby deklaracją ludzkiej solidarności”. Oczywistą konsekwencją tej definicji jest stwierdzenie, że i ci, z którymi przyszło nam się spierać czy walczyć, a więc ludzie, których zaliczamy do naszych przeciwników - to też „istoty takie jak my”, istoty nie różniące się od nas pod żadnymi „zasadniczymi” względami. Wydaje się to prawdą tak banalną, że nie wartą przypominania. Okazuje się jednak, iż są sytuacje, które takiego przypominania wymagają.

[ Cały artykuł ]




Przeciwnik - istota taka jak my? Andrzej Dominiczak i prof. Stanisław Obirek zastanawiają się, czy i na ile zasadne jest szlechetne przesłanie artykułu prof. Przełęckiego.



Joanna Hańderek - Paradoksy patriotyzmu

Wielu z nas nauczyło się, by patriotyzm traktować jako ideę pozytywną, kojarzącą się z bohaterstwem i szlachetnością. Patrioci to w naszych oczach ludzie zasługujący na szacunek. Dekonstruując to pojęcie, można jednak dostrzec, że jest ono w swojej istocie paradoksalne: sugeruje wartości i jednocześnie je przekreśla. Każe miłować naród, z którego się wywodzimy, i pochwala zabijanie członków innego narodu. Czym zatem jest patriotyzm? Czy nie jest swoistym paradoksem, zwłaszcza we współczesnym świecie, w przysłowiowej globalnej wiosce?

[ Cały artykuł ]


Andrzej Flis - Kościół i faszyzm: z dziejów tradycji demokratyczno-humanistycznej w nowożytnej Europie

Nowożytna europejska tradycja demokratyczno-humanistyczna narodziła się jako protest przeciwko daleko posuniętej instytucjonalizacji życia społecznego przez hierarchię katolicką. Od drugiego wieku poczynając, Kościół rozwijał synkretyczne wyznanie religijne, nazwane z czasem chrześcijaństwem, syntetyzując niestrudzenie żydowskie idee religijne z pogańskim dziedzictwem kultury grecko-rzymskiej. Od drugiego wieku Kościół łaciński traktował tradycję w sposób selektywny i instrumentalny zarazem; zarówno tradycję świecką jak i religijną.

[ Cały artykuł ]

Humanizm


Ogród Epikura

Dale Debakcsy - Przyjaciele, nie bogowie

"Plaster sera, szklanka wina i towarzystwo przyjaciela." Według najbardziej wpływowego filozofa okresu helleńskiego, tyle nam potrzeba do najwyższego szczęścia, jakie jest dostępne człowiekowi. Autorem tej maksymy jest Epikur z Samos (341 p.n.e. - 270 p.n.e.) mieszkaniec Aten podbitych przez Aleksandra Wielkiego i spadkobierca tradycji filozoficznej naznaczonej abstrakcyjnymi i metafizycznymi koncepcjami Platona.

[ Cały artykuł ]


Andrzej Dominiczak - Humanizm myślący i walczący - o wartościach i wrogach wartości

Humanizm jako idea kształtował się i dojrzewał od epoki renesansu, ale humanistyczny ruch społeczny i filozoficzny powstał dopiero po drugiej wojnie światowej jako krytyczna kontynuacja oświecenia i przedwojennych ruchów wolnomyślicielskich. Krytyczny czy też sceptyczny stosunek do tych źródeł inspiracji był głównie reakcją na okrucieństwa drugiej wojny światowej i wyrazem nowej wrażliwości społecznej cywilizacji Zachodu, zdumionej i zawstydzonej samą sobą - tym, jak krucha, powierzchowna lub wręcz iluzoryczna okazała się podczas wojny.

[ Cały artykuł ]

Przeczytaj także: [ Towarzystwo Humanistyczne i Deklaracja wartości ]


Waldemar Sadowski - Sens i znaczenie humanizmu

Czy nazizm i komunizm były humanizmem? Czy humanizm, liberalizm i kapitalizm są religią? Yuval Noah Harari, ceniony izraelski profesor historii i autor kilku bestsellerów, twierdzi, że zarówno nazizm jak i komunizm to odmiany humanizmu. Wszystkie zbrodnie ludobójstwa popełnione przez nazizm i stalinizm oraz niszczenie środowiska naturalnego wywodzą się z tego nurtu. Twierdzenie to jest szokujące, ale stykając się z tą tezą w książce „Sapiens. Od zwierząt do bogów”, łatwo wpaść w pułapkę argumentacji, ukrytą w potoku sprawnej narracji i elokwencji autora, i przyznać mu rację. Sam padłem ofiarą szybkiego, a więc bezkrytycznego czytania. Ale powolne przemyślenia wyprowadziły mnie z błędu, który popełnia Harari.

[ Cały artykuł ] Przeczytaj także: [ Manifest humanistyczny ]


Susan Neiman - Oświecenie dla serc i umysłów

Naczelną wartością oświecenia było prawo człowieka do szczęścia. Z chwilą, gdy przestaliśmy kierować pełen nadziei wzrok w stronę nieba, zmieniło się wyobrażenie o tym, czym jest lub może być szczęście. W myśli oœwieceniowej było ono efektem ludzkiej aktywności, elementem życia, w którym człowiek otrzymuje to, na co sobie zapracował. Opowiedzenie się za prawem do szczęścia, podobnie jak wiele oświeceniowych wartości, wynikało z zasady racji dostatecznej.

[ Cały artykuł ]


HALINA POSTEK: Judaizm humanistyczny - religia bez boga

Nawet dla tych, którzy judaizm kojarzą nie tylko z chasydami przyjeżdżającymi do Polski na groby swoich cadyków, informacja o tym, że niedawno uznano judaizm humanistyczny (świecki) za kolejny, pišty już odłam judaizmu, może być zaskoczeniem.

Lepiej zorientowani wiedzš, że istniejš różne nurty judaizmu nieortodoksyjnego, takie jak judaizm reformowany, konserwatywny czy rekonstrukcjonistyczny. Ten ostatni jest tak odległy od ortodoksji, że należało wręcz oczekiwać, iż pojawi się nurt jeszcze bardziej radykalny.

[ Cały artykuł ]


TIMOTHY MADIGAN: Czy można pęknąć ze śmiechu? Humanizm i humor

Filozof Henri Bergson uważał, że wyśmiewamy innych, by ich ukarać za sztywność przekonań. Pogląd ten bliski jest większości humanistów, gdyż dogmatyzmu nie lubimy tak samo jak naiwnej wiary i i autorytaryzmu. Celny żart otwiera nam oczy ma niedostrzegane dotąd aspekty problemu lub sytuacji i skłania nas lub nawet zmusza do ponownego przemyślenia poglądów, które były przedmiotem żartów. Śmiech - jak zauważył Umberto Eco - zabija lęk, a bez lęku nie ma wiary. Nie tylko w bogów. Śmiech, ironia a gdy trzeba, nawet szyderstwa i kpiny, chronią nas przed "wiarą" w rządy silnej ręki, "silnorękich" wodzów i fałszywy porządek, jaki narzucają. Dla humanistów i racjonalistów z prawdziwego zdarzenia nie ma nic ważniejszego. Dlatego...

[ Cały artykuł ]

Ateizm


BARBARA STANOSZ: Filozoficzne podstawy ateizmu

7 czerwca 2019 r. minęlo 5 lat od śmiercu prof. Barbary Stanosz,wybitnej filozofki, logiczki i jednej z najważnieszych postaci polskiego ateizmu w jego najszlachetniejszej, wyrafinowanej postaci. Z okazji tej smutnej rocznicy przypominamy jeden z wielu ważnych artykulów Pani Profesor - wbrew tytułowi, nie tylko o ateizmie.

[ Cały artykuł ]


PETER SINGER: Stwórca - nieudacznik czy okrutnik?

Niewiele rzeczy wiemy na pewno. Nie potrafimy nawet udowodnić nieistnienia rozlicznych bogiń i bogów. Co do jednego jednak nie ma wątpliwości! Œwiat, w którym żyjemy, nie został stworzony przez boga, w jakiego wierzą chrześcijanie: wszechmogącego, wszechwiedzącego i nieskończenie dobrego.

[ Cały artykuł ]



CZY ATEIZM JEST WAŻNY?
Hańderek, Szołajski, Dominiczak

Uczestnicy rozmowy są ateistami, jednak ateizm nie jest równie ważny dla każdego z nich. Andrzej Dominiczak zastanawia się nawet, czy sama wiara lub niewiara jest na tyle ważna, by uzasadniać oparte na niej podziały społeczne na wierzących i niewierzących. Może lepiej byłoby się dzielić na tych, którzy najbardziej cenią osobistą wolność, lub tych, dla których ważniejsza jest silna władza, bezpieczeństwo i porządek? A może jeszcze inaczej lub bardziej płynnie, w zależności od konkretnego problemu? Cy zatem atiezm jest ważny lub wręcz najważniejszy? Jest o czym pomyśleć i porozmawiać. Zapraszamy do dyskusji.



MICHAEL SCHMIDT-SALOMON: Etyka bez boga

Gdyby nie istniał Bóg, nie znalibyśmy żadnych obowiązujących reguł etycznych - tak głosi dziś wciąż jeszcze rozpowszechniany przez teologów pogląd. Tymczasem już około 400 lat przed rzekomym narodzeniem chrześcijańskiego "zbawiciela" została ona za pomocą przekonujących argumentów sprowadzona przez Sokratesa ad absurdum. Figura argumentacyjna Sokratesa opiera się w istocie na dwóch prostych pytaniach:

[ Cały artykuł ]

Rozmowa numeru


ANDRZEJ LIPIŃSKI I HARTMUT ROSA : O życiu w pędzie i nienasyceniu

Andrzej Lipiński: Dlaczego coraz częściej mamy wrażenie, że mimo galopującego rozwoju technologii i całego arsenału wynalazków ułatwiających życie wciąż nie mamy na nic czasu?

Hartmut Rosa: To rzeczywiście paradoks. Od niemal 250 lat jesteśmy świadkami spektakularnych osiągnięć nowoczesności w kwestii oszczędzania czasu, przede wszystkim dzięki dynamicznemu rozwojowi komunikacji, środków transportu, metod produkcji i sektora usług; teoretycznie powinniśmy więc mieć mnóstwo czasu. Tymczasem od momentu pojawienia się maszyny parowej obserwujemy proces odwrotny.

[ Przeczytaj artykuł ]

Religia: co wiemy, co myślimy


Bohdan Chwedeńczuk Religia. Co o niej wiemy

Gdy pytam, co wiemy o delfinach albo o liczbach rzeczywistych, wszyscy wiedzą, o co pytam. A kiedy pytam o religię mogą pojawić się nieporozumienia, bo nie wszyscy rozumieją to pojęcie tak samo.

Odwołajmy się zatem do definicji przez wskazanie: rzymski katolicyzm, wyznawany przez niektórych z tu obecnych, jest religią; zoroastryzm nie wyznawany, przypuszczam, przez nikogo wśród tu obecnych, jest religią. Niech nas jednak nie zwiedzie prostota tego rozwiązania.


[ Cały artykuł ]


ROGER EATWELL: Refleksje o religii i faszyzmie

W ostatnich latach problem relacji pomiędzy faszyzmem i religią stał się przedmiotem wzmożonej uwagi historyków i politologów. Zainteresowanie badaczy skupia się głównie na dwóch po części ze sobą powiązanych kwestiach. Pierwszą z nich jest problem tak zwanego faszyzmu klerykalnego. Debata na ten temat przybiera niekiedy kontrowersyjną formę ataków na Piusa XII jako papieża Hitlera?. Oskarżenia padają nie tylko z kręgów akademickich. Na przykład w 2002 roku na Berlińskim Festiwalu Filmowym przyznano nagrodę filmowi Constantina Costy Gavrasa "Amen" (opartemu na pochodzącej z lat sze?ćdziesiątych sztuce Rolfa Hochhutha "Namiestnik"), w której niemiecki oficer SS opowiada katolickiemu księdzu o nazistowskim programie eksterminacji. Papież wie o wszystkim, jednak nic w tej sprawie nie robi.

[ Cały artykuł ]






Klub "Sapere Aude"
Club "Sapere Aude"
Symptoma